Algemeen ---- Producten ---- Workshop/Cursus

Bakstenen kunnen worden gemetseld met schelpkalkmortels of zogeheten schelpkalkbasterdmortels. Dergelijke mortels zijn elastischer dan gewone mortel, gaan lang mee en maken het mogelijk dat bij sloop de bakstenen eenvoudig opnieuw kunnen worden gebruikt. Schelpkalkmortels worden gemaakt van schone schelpen uit de zee, zand en water.

Product

Schelpkalk wordt gemaakt uit schelpen die met cokes gebrand en daarna met water geblust worden. Samen met water, zand en eventueel cement kan een metselmortel worden gemaakt.

Schelpen zijn de schalen van schelpdieren die tijdens hun leven kalk hebben opgenomen en vastgelegd uit zeewater. Schelpen zijn een hernieuwbare grondstof. De soms wel veertig meter lange schelpenbanken groeien voortdurend weer aan. Allerlei schelpen zijn geschikt als grondstof voor de schelpkalkfabricage. Ook schelpen die afkomstig zijn uit kokerijen (bv. mosselschelpen) kunnen als grondstof dienen. Kleischelpen zijn echter ongeschikt (deze worden toegepast voor onder meer fiets- en wandelpaden).

Schelpen worden gezogen met een speciaal daartoe uitgerust vaartuig, een zogenaamde “hopperzuiger”. Een pomp werkt de schelpen door een zuigbuis naar boven waar ze in een stortbak terechtkomen. Het zand verdwijnt grotendeels weer door het gaas van deze stortbak. Bonken veen en keien worden via een 5 meter lange trilzeef gescheiden van de schelpen.

Kwaliteit schelpkalk (basterd) mortels

De kwaliteit van schelpkalk (basterd)mortels is goed. Duizenden monumentale panden en recente woningen, zoals bijvoorbeeld de Ecosolar-woningen in Goes, laten zien dat dergelijke mortels duurzaam en voldoende sterk zijn. Doordat schelpkalkbasterdmortels trager uitharden dan cementmortels wordt pas later de volledige drukvastheid bereikt. Bijzonder kenmerk van de schelpkalkmortels is een relatief goede elasticiteit waardoor in beperkte mate uitzettingen kunnen worden opgevangen zonder dat de gevel meteen scheurt. Ook verkleint het gebruik van schelpkalk( basterd)mortels volgens de fabrikant de kans op uitbloei en vorstschade.

Schelpkalk is een hernieuwbare grondstof, het metselwerk heeft een lange levensduur en kent een lage energiebehoefte voor de productie. Een belangrijk indirect milieueffect is dat schelpkalkmortels afbikbaar zijn, zodat metselbakstenen na sloop opnieuw gebruikt kunnen worden. Op dit moment ontstaat er in Nederland een steeds grotere berg metselwerkpuingranulaat afkomstig van met cement gemetselde gebouwen; dit materiaal wordt relatief laagwaardig toegepast. Door met schelpkalk-(basterd)mortels te metselen zijn bakstenen muren in feite demontabel.

Hergebruik

In Nederland bestaat een aanbod van ‘tweedehands’ metselbakstenen die opnieuw voor metselwerk kunnen worden gebruikt. Het energie- en kleigebruik dat nodig is voor het bakken van nieuwe stenen wordt zo vermeden. Ooit was de Nederlandse schelpkalkindustrie een omvangrijke en belangrijke bedrijfstak. Verspreid over Nederland stonden meer dan 130 branderijen, waar men schelpen brandde ten behoeve van metselmortels.

Schelpkalk Harlingen en Harlingerkalk.

Nu staat er nog één operationele schelpkalkbranderij in Harlingen. Deze fabriek levert ‘zakgoed’ toegepast in de restauratiesector voor metselmortels en pleisterwerk. Een mortel is een mengsel van water, zand en bindmiddel. Daarnaast worden KOMO-gekeurde kant-en-klare mengsels geleverd, de zogenaamde Harlingerkalk basterdmortels.

Zowel de HK (mortels zonder cement waarbij niets meer hoeft te worden bijgevoegd als alleen maar water) als ook de HKC mortels (mortels met cement waarbij niets meer hoeft te worden bijgevoegd als alleen maar water) zijn o.a. verkrijgbaar bij Hiro Natuurlijk Wonen.

BRON: Deze tekst is ontnomen uit een publicatie welke is mogelijk gemaakt door het Ministerie van Landbouw Natuurbeheer en Visserij (I&H) en het Ministerie van Verkeer- en Waterstaat (DWW). De informatie is gebaseerd op de uitkomsten van een studie naar kansrijke bouw-product-markt-combinaties uit hernieuwbare grondstoffen. Deze studie is uitgevoerd door SHR Hout Research, ATO B.V. en TNO-Bouw in opdracht van het Ministerie van LNV (I&H) en werd mede begeleid door de Ministeries van V&W (DWW) en VROM (DGW).

E-mail ---- E-Shop ---- Informatie formulier ---- Terug naar Vorige pagina.